Ingangspoort van het stadhuis
kunstenaar: Cornelis Sass (1600)
titel: Ingangspoort van het stadhuis
jaartal: 1554
locatie: Burchtstraat 20
eigendom van: gemeente Nijmegen

Deze toegangspoort maakt deel uit van een totaalontwerp dat de gevel van het Nijmeegse stadhuis siert. Het oorspronkelijke beeldhouwwerk is van de beeldhouwer Cornelis Sass. De toegangspoort is met zijn triomfboog- en zuilmotieven classicistisch te noemen. In de rechterhoek bevindt zich een onbekend vrouwenportret en in de linkerhoek een onbekend mannenportret. Boven de toegangspoort staat een Latijnse tekst, waarvan de vertaling als volgt luidt:
'Let wel op hetgeen gij doet, want niet op last van mensen spreekt gij recht, maar in naam van Jahweh. Hij is bij U wanneer gij recht spreekt. Hebt dus een heilig ontzag voor Jahweh, en gaat eerlijk te werk, want bij Jahweh onze God bestaat geen onrecht, geen partijdigheid en geen omkoperij.'

Cornelis Sass was afkomstig uit Utrecht en heeft aan deze gevel van het Nijmeegse stadhuis een aantal maanden in Nijmegen gewerkt. Uit de stadsrekeningen, waarin hij Cornelis die Maelder genoemd wordt, blijkt, dat hij van 18 maart tot 15 juli 1554 op de bouwplaats aanwezig was. Hij kan in die vier maanden onmogelijk alle gevelbeelden gemaakt hebben. Daarom wordt ervan uitgegaan dat de beelden en ook de poortomlijsting al voor een groot deel klaar waren en dat hij ze in de genoemde periode slechts aanbracht en bijwerkte.
Boven deze tekst bevindt zich een stadswapen en een keizerskroon, die door twee Gelderse leeuwen worden gedragen. Aan weerszijden hiervan staan twee kleine keizerbeelden. Waarschijnlijk zijn Julius Caesar en Julius Civilis hier voorgesteld. De oorspronkelijke toegangspoort werd in 1880-1882 door Pierre Cuypers bijgewerkt en pas tijdens de restauratie van ir. J.G. Deur rond 1938 vervangen door een zo getrouw mogelijke kopie.

De gebeeldhouwde poortomlijsting biedt een statige toegang tot de schepenhal van het stadhuis. Oorspronkelijk was al het beeldhouwwerk aan de gevel beschilderd. De eikenhouten toegangsdeur, in 1554 gemaakt door meester Gaert van Dulcken, is grotendeels authentiek. Boven de panelen van de deur zijn in het boogveld kraanvogels afgebeeld. Al heel wat bruidsparen zijn door deze deur naar buiten gekomen om zich op het bordes voor deze indrukwekkende poort te laten fotograferen.
omhoogscrollbalk omlaag