Spoorwegmonument Nijmegen-Kleve
kunstenaar: Jan Jacob Weve (1852 - 1942), Christian Daniël Rauch
[x]
De ontwerper werd op 27-jarige leeftijd aangesteld als stadsbouwmeester. Zijn aanstelling vond plaats aan de vooravond van de grote uitbreidingsplannen voor de stadsuitleg. Naar het idee van Weve moest een stadsbouwmeester niet zozeer als zelfstandig architect werken, maar in zijn functie het accent leggen op veiligheid, duurzaamheid en spaarzaamheid. Hiermee heeft Weve's interesse voor monumentenzorg te maken. Temidden van de in volle gang zijnde rigoureuze afbraak van de stadsmuren had hij als één van de weinigen aandacht voor de historische bebouwing van de stad. Zo deed hij onderzoek op het Valkhof en restaureerde hij beeldbepalende panden als het Waaggebouw en de Mariënburgkapel.

kunstwerken van Christian Daniël Rauch
(1777 - 1857)
titel: Spoorwegmonument Nijmegen-Kleve
jaartal: 1884
locatie: Hoogstraat bij Valkhof
eigendom van: gemeente Nijmegen

In 1884 werd dit monument in renaissancestijl opgericht als herinnering aan de aanleg van de spoorverbinding tussen Kleve en Nijmegen in 1865. Het ontwerp van het monument is van de Nijmeegse stadsarchitect Jan Jacob Weve (1852-1942). Het is een van de oudste beelden die Nijmegen rijk is. De gevleugelde figuur, Victoria -god van de overwinning- is een afgietsel van één van de marmeren godinnen die de Duitse beeldhouwer Christian Daniël Rauch maakte voor het Walhalla in Regensburg. Deze tempel is gebouwd ter ere van beroemde Duitse vorsten, geleerden, kunstenaars, veldheren en geestelijken. Het beeld is als zinken afgietsel typerend voor die tijd. Zink was goedkoper dan andere metalen.

Op de voorzijde van de sokkel staat: 'Eendracht maakt macht. Ter herinnering aan den bouw van den spoorweg Nijmegen-Cleve door Nijmeegs Burgerij. Geopend 8 augustus 1865'. Het afgietsel is gemaakt door A. Cassner in Berlijn, zoals te lezen is linksonder aan de achterzijde van het beeld.

Op oude foto's is te zien dat in de drie lege zijden van de sokkel een barometer, een uurwerk en een thermometer waren aangebracht.

Victoria staat voor de overwinning op het jarenlange isolement waarin de stad heeft verkeerd door het keurslijf van de verdedigingswerken. Na de slechting van deze verdedigingswerken was de spoorweg een belangrijke aanzet voor nieuwe verbindingen.

Het beeld ligt aan de voet van het Valkhof en is in de loop van de jaren iets verplaatst ten opzichte van de oorspronkelijke locatie. Ook de stedelijke omgeving van het beeld had aan het einde van de 19e eeuw - met gebouwen als de Sociëteit - een heel ander karakter. Toch heeft dit beeld nog steeds een markante ligging in relatie tot het achterliggende Valkhof (waarvoor Jan Jacob Weve twee bruggen en een hekwerk ontwierp).

Christian Daniël Rauch, de ontwerper van de Victoria-figuur, was een vooraanstaande Duitse beeldhouwer uit de eerste helft van de 19e eeuw. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een mengeling van classicisme en realisme.
omhoogscrollbalk omlaag