Datum:

Een sauna van 3600 jaar oud ontdekt in Nijmegen-Noord

Een vindplaats uit de bronstijd in Nijmegen blijkt een locatie met zweethutten en koudwaterbaden. Dat is uniek voor het vasteland van Europa. Zulke vroege sauna’s zijn in Europa alleen bekend uit Groot-Brittannië en Ierland.

Open plek in het bos

De sauna was ingericht op een open plek in een eikenbos langs een dode rivierarm (restgeul). In de bedding daarvan hebben mensen 36 eeuwen geleden een maalsteen neergelegd met een bronzen dolkje erbij. Zulke offerrituelen zijn uit de bronstijd algemeen bekend.

Kleibollen

Anders dan in Groot-Brittannië en Ierland werden in de sauna niet alleen hete stenen gebruikt, maar vooral hete kleibollen. Daarvan zijn er vele honderden gevonden. Dat deze opmerkelijke hittebron werd gebruikt, valt te verklaren uit de ligging van de vindplaats. Nijmegen-Noord ligt op de Betuwse kleigronden. Forse stenen waren alleen kilometers zuidelijker te vinden. Andere vondsten op de locatie zijn scherven van aardewerk, een bronzen bijlfragment, dierlijke resten en bewerkt vuursteen. Vergeleken met vondsten van nederzettingen uit de bronstijd zijn het er opvallend weinig. Bijzonder is de ontdekking van hoefsporen, mogelijk van offerdieren.

Een grote vraag blijft wie degenen waren die zich af en toe naar deze plek begaven. Waren het de families uit de omgeving van wie we de boerderijen kennen? Of moeten we, gezien de grote zeldzaamheid van prehistorische sauna’s in onze streken, eerder aan religieuze specialisten uit een veel ruimer gebied denken?

Onderzoek

De sauna is gevonden in de Waalsprong waar veel woningbouw plaatsvindt. De gemeentelijke archeologische dienst onderzoekt het gebied en bewaart en bestudeert de vondsten. Deze vondst van zo’n twintig jaar geleden is nu uitgebreid onderzocht en zorgt voor een opmerkelijke conclusie.

Over het onderzoek verschijnt eind september een uitgebreid artikel in het blad Archeologie in Nederland. Het onderzoeksrapport zal later dit jaar uitkomen in de gemeentelijke reeks Archeologische Berichten Nijmegen.