Persbericht rekenkamer Nijmegen: lessen voor de energietransitie.

17 december 2018

De besluitvorming rondom de aanleg van het warmtenet in de Waalsprong is voor de gemeenteraad onnavolgbaar en niet controleerbaar geweest. Uit de gemaakte keuzes zijn belangrijke lessen te trekken voor de energietransitie in de bestaande stad. Dat concludeert de Rekenkamer Nijmegen na onderzoek van het besluitvormingsproces rondom de duurzame energievoorziening in de Waalsprong. 

De 1e stappen om tot die verduurzaming te komen werden in 1996 gezet. Al bij de start van de ontwikkeling van de Waalsprong koos de gemeente voor het concept van gasloos bouwen.
Daarmee behoorde Nijmegen tot de voorlopers, evenals bij het maken van plannen voor het aardgasvrij maken van de bestaande stad.

Toch kraakt de Rekenkamer enkele kritische noten over de manier waarop die transitie wordt aangepakt en uitgevoerd. De besluitvorming door opeenvolgende colleges van burgemeester en wethouders is verre van transparant en daardoor voor raadsleden onnavolgbaar en niet controleerbaar: cruciale besluiten van het college zijn niet openbaar en blijken niet of nauwelijks onderbouwd.

Aanvankelijk werd gekozen voor een zogeheten hybride warmtenet om te komen tot een duurzame warmtevoorziening in de Waalsprong. Maar op onnavolgbare wijze werd in 2011 gekozen voor een traditioneel middentemperatuurnet. De raad is over dat besluit van het college pas achteraf geïnformeerd en is daardoor onvoldoende in de gelegenheid gesteld zijn controlerende en kaderstellende rol te vervullen.

De gemeente is onvoldoende in staat geweest strategische belangen te borgen. De gemeente is daardoor sterk afhankelijk geworden van Nuon, ook voor de energietransitie in de bestaande stad.  Zo blijkt dat de raad in 2012 niet is gekend in de keuze in te zetten op ondertekening van een  contract met Nuon, waarin een aansluitplicht op het warmtenet in de Waalsprong en het Waalfront werd vastgelegd. Voor inwoners van de Waalsprong is het daardoor nauwelijks mogelijk voor een  andere oplossing te kiezen bij de bouw of verbouw (verduurzaming) van hun woning.

Verder bestaat er geen duidelijkheid over hoe duurzaam het warmtenet in de praktijk is. Er zijn namelijk geen transparante berekeningen van de CO2-reductie die met het warmtenet gerealiseerd wordt. Ook is niet bekend in welke mate het warmtenet bijdraagt aan het doel Nijmegen energieneutraal in 2045. Voorafgaand aan de aanleg werd aangegeven dat die daar een belangrijke bijdrage aan zou leveren.  

Uit de besluitvorming rond het warmtenet voor de Waalsprong kan veel geleerd worden voor de energietransitie in de bestaande stad.
De Rekenkamer adviseert de gemeenteraad beter de vinger aan de pols te houden. De warmtetransitie in de bestaande stad heeft gevolgen voor alle inwoners. Dat maakt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming nóg belangrijker. Het proces moet helder zijn, evenals w ie daarbij betrokken moeten zijn of worden en wat hun rol is.
De Rekenkamer beveelt verder aan het speciale warmtedossier op de gemeentelijke website actueel te houden, zodanig dat voor raadsleden en inwoners te volgen is wat de plannen zijn in de stad als geheel en per wijk en w ie daarbij zijn en worden betrokken.

Voor een toelichting kunt u contact opnemen met Gé Backus, voorzitter van de Rekenkamer Nijmegen: 06 53 72 49 43.

De Rekenkamer neemt een onafhankelijke positie in binnen de gemeente Nijmegen.