Metingen luchtkwaliteit
Veel dingen hebben invloed op hoe schoon de lucht is. Denk aan een oude brommer die langsrijdt. Of buren die de open haard aansteken. Het verschilt welke stoffen daarbij precies vrijkomen. We meten in de lucht de stoffen fijn stof, roet, stikstofdioxide en benzeen.
Metingen
In de kaart hieronder vindt u per wijk welke meetpunten er zijn. Als u doorklikt op een meetpunt vindt u voor die locatie een overzicht met:
- De meest nieuwe metingen
- De gemiddelde waarden per maand en per jaar (voor benzeen en stikstofdioxide)
- Hoeveel er van de stof in de lucht mag zitten rondom woningen: de grenswaarde. Nog niet alle stoffen hebben een grenswaarde
De categorie "Voldoende" voor de luchtkwaliteit betekent dat de waarde nog goed is volgens de regels van nu (de EU-grenswaarde). Maar de waarde is niet goed meer volgens de strengere regels die vanaf 2030 gelden.
Overzicht in grafieken
Hoe de luchtkwaliteit zich ontwikkelt over de verschillende maanden of jaren is beter te zien in een grafiek. Voor de nieuwste metingen van fijnstof kun u de grafieken bekijken op het dashboard/overzicht ‘Actuele luchtkwaliteitsmetingen’. In het overzicht ‘Tableau jaargemiddelden’ kunt u de meetresultaten van de afgelopen jaren in een grafiek zetten.
Naast onze eigen metingen zijn er ook metingen van het RIVM op de LML-locaties (LML=Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit).
Uitleg over de soorten stoffen
Fijn stof is een stof die bijvoorbeeld in de lucht komt bij verbranding van hout en door het verkeer. Zit er te veel fijn stof in de lucht? Dan kan dit ongezond zijn. Daarom zijn er Europese regels die zeggen hoeveel fijn stof er in de lucht mag zitten. Die hoeveelheden heten ook wel de wettelijke grenswaarden. Voor fijn stof is dit 40 µg/m3 (PM10) en 25 µg/m3 (PM2.5).
De Europese regels worden in 2030 strenger. De grenswaarden worden dan 20 µg/m3 (PM10) en 10 µg/m3 (PM2,5).
Maten van fijn stof
Fijn stof heeft veel verschillende ‘maten’. Wij meten fijnstof alleen in 2 maten, namelijk: PM2.5 en PM10. Deze maten worden ook gebruikt in de wetenschap en gezondheidsonderzoeken. De getallen geven aan hoe groot de deeltjes fijn stof zijn. PM10-deeltjes zijn groter dan PM2.5-deeltjes. Deeltjes tot en met de grootte PM10 kunt u inademen. Zo komen de deeltjes in uw longen, wat slecht kan zijn zijn voor uw gezondheid.
Bronnen van fijn stof
De belangrijkste bronnen van PM2.5 in Nijmegen (2023) zijn: huishoudens (44%), industrie (27%), binnenvaart (11%), verkeer (10%) en bouwmachines (8%).
De belangrijkste bronnen van PM10 in Nijmegen (2023) zijn: huishoudens (36%), industrie (30%), verkeer (21%), binnenvaart (8%) en bouwmachines (5%).
Stikstofoxiden is een mengsel van stikstofmonoxide en stikstofdioxide (NO₂). Omdat stikstofmonoxide in de lucht wordt omgezet naar stikstofdioxide, meten we alleen stikstofdioxide in de lucht.
Stikstofdioxide is een gas dat in Nederland vooral in de lucht zit op plekken met veel verkeer. Zit er te veel stikstofdioxide in de lucht? Dan kan dit ongezond zijn. Daarom zijn er Europese regels die zeggen hoeveel stikstofdioxide er in de lucht mag zitten. De wettelijke grenswaarde voor stikstofdioxide is 40 µg/m3.
De Europese regels worden in 2030 strenger. De grenswaarde wordt dan 20 µg/m3.
Bronnen van stikstofoxiden
De belangrijkste bronnen in Nijmegen (2023) zijn: verkeer (43%), binnenvaart (29%), bouwmachines (18%), industrie (7%) en huishoudens (5%).
Benzeen is een stof die vooral in de lucht zit op plekken met veel verkeer. Maar ook bij het gebruik van muurverf in huis en bij het stoken van hout komt benzeen vrij. Te veel benzeen in de lucht is ongezond. Daarom bestaan er Europese regels voor benzeen. Volgens de wettelijke grenswaarde mag er 5 µg/m3 (gemiddeld over een jaar) in de lucht zitten op plekken waar mensen wonen. De regels worden in 2030 strenger. De wettelijke grenswaarde wordt dan 3,4 µg/m3.
Bronnen van benzeen
De belangrijkste bronnen van benzeen in Nijmegen (2023) zijn: verkeer (59%), huishoudens (24%), bouwmachines (7%), binnenvaart (5%) en industrie (5%).
Roetdeeltjes zijn restdeeltjes die in de lucht komen bij het verbranden van bijvoorbeeld hout of kolen. Soms kan het hout niet helemaal opbranden. Dan ontstaat er meer roet. Het is nog niet bekend welke hoeveelheid roet in de lucht ongezond is. Er zijn voor roet geen wettelijke grenswaarden. Toch vinden wij het belangrijk om te zorgen dat er minder roet in de lucht komt. Dit hebben we bijvoorbeeld tussen 2015 en 2022 gedaan met een zogenaamde ‘roetreductienorm’. We wilden in die periode zorgen voor 40% minder roet in de lucht. Dit hebben we gehaald.
Stoffen die bijvoorbeeld verkeer en industrie uitstoten, kunnen stinken. Hoe sterk je deze stoffen ruikt, zegt niets over hoe gevaarlijk een stof is. Er bestaan stoffen die heel erg stinken en niet gevaarlijk zijn en er zijn stoffen die je niet ruikt maar wel schadelijk zijn. Natuurlijk is stank niet fijn. Het zorgt voor overlast en kan leiden tot gezondheidsklachten (zie hierover ook de website van de GGD).
Samen met provincie Gelderland en gemeente Beuningen willen we een nieuw lokaal geurbeleid schrijven. In het geurbeleid komen regels om te zorgen dat inwoners minder last hebben van stank en dat er duidelijkheid is voor bedrijven. De 1e stap voor dit nieuwe beleid was het geuronderzoek in Nijmegen-West en Weurt in 2022 - 2023, om te bepalen waar de meeste overlast ervaren wordt. De 2e stap is om het nieuwe geurbeleid te schrijven met als basis het landelijke hulpdocument Geur Industrie 2025.
PAK (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen) zijn een groep schadelijke stoffen die ontstaat door onvolledige verbranding. Ze komen vrij bij bijvoorbeeld het aanbranden van eten, het stoken van hout en open haarden en ze zitten in sigarettenrook. Onvolledige verbranding komt ook bij bedrijven voor. PAK’s komen vooral in het lichaam door eten en inademen. Een kleine hoeveelheid wordt opgenomen via de huid. Te veel en te vaak PAK’s binnenkrijgen is ongezond.
Regels voor PAK
Voor nog niet alle PAK zijn wettelijke regels hoeveel ervan in de lucht mag zijn. De PAK benzo(a)pyreen is gevaarlijk en kan zorgen voor kanker. De hoeveelheid benzo(a)pyreen in de lucht zegt ook iets over hoeveel PAK er in totaal in de lucht zit.
Voor de PAK benzo(a)pyreen is er daarom een wettelijke streefwaarde van 1 nanogram/m3 (gemiddeld per jaar). Een ‘streefwaarde’ betekent dat overheden maatregelen moeten nemen om te zorgen voor minder benzo(a)pyreen in de lucht. Maar ze zijn nog niet verplicht om onder de streefwaarde te blijven. Er is namelijk nog geen regel die zegt hoeveel benzo(a)pyreen er maximaal in de lucht mag zitten.
PAK meten
In 2022 en 2023 hebben we PAK gemeten op 3 locaties rond het bedrijventerrein. Uit deze metingen kwam dat de hoeveelheid PAK in de lucht laag was vergeleken met de wettelijke streefwaarde.